Co trzeba wiedzieć o biwakowaniu w górach pod namiotem? Praktyka, teoria i podstawowe wyposażenie

Komentarze (2)

Spis Treści

    Nocleg w namiocie pod wierchami to spełnienie marzeń miłośników górskich wędrówek, a przy dobrych warunkach pogodowych, również okazja do podziwiania niesamowitych widoków. Czy może być coś piękniejszego niż wschód słońca na szczycie Karpat czy przejrzyste niebo pełne gwiazd z dala od tłumu turystów? Jeśli chcemy tego zakosztować, odpowiedni ekwipunek na biwak będzie nam niezbędny – sprawdź jak się przygotować!

    Gdzie w górach można rozbijać namiot?

    Dzika wyprawa z dużym plecakiem turystycznym i przytroczonym namiotem na biwak to okazja do nieskrępowanego i intymnego kontaktu z naturą, często z dala od turystów i najbardziej wydeptanych szlaków. Tego typu przygoda jest dla wielu osób esencją każdej podróży w góry, ale warto zdawać sobie sprawę, że nie wszędzie spanie pod chmurką jest dozwolone.

    Polska na szczęście należy do tych państw, które od niedawna stały się dość przyjazne biwakowiczom. W maju 2021 roku ruszył bowiem program Lasów Państwowych „Zanocuj w lesie”, który wreszcie pozwala na legalne rozbijanie namiotów, rozwieszanie hamaków i spędzanie czasu na wyznaczonych terenach leśnych (przynajmniej jednym w każdym nadleśnictwie) bez potrzeby uzyskania specjalnych pozwoleń (o ile na biwaku jest mniej niż dziewięć osób, które zostają w jednym miejscu nie dłużej niż dwie noce – w wypadku potrzeby przekroczeniu limitu, wymagane jest zgłoszenie mailowe na dwa dni przed planowanym pobytem, pełny regulamin akcji – TUTAJ).

    Mapa obszarów dopuszczonych do programu „Zanocuj w lesie”, z podziałem na te, gdzie można używać kuchenek gazowych i te, gdzie jest to zakazane, znajduje się TUTAJ.

    gdzie można nocować w lesie mapa |Zrzut ekranu z mapy z zaznaczonymi obszarami leśnymi, na których można legalnie biwakować.

    W naszym kraju na dziko zdecydowanie nie można spać w parkach narodowych. Oczywiście przepisy, przepisami, a turyści i tak znajdują ustronne miejsca, rozbijają się z dala od szlaku i rano szybko zwijają obozowisko, wychodząc z założenia, że leśnicy i strażnicy raczej nie spacerują w nocy po lasach w poszukiwaniu nielegalnych lokatorów – każdy dziki biwakowicz robi to jednak na własne ryzyko i musi liczyć się z możliwością natknięcia się w nocy na zwierzęta i z możliwością otrzymania mandatu – w Tatrzańskim Parku Narodowym wynosi on 400 zł.

    biwakowanie w górach pod namiotem w nocy

    W polskich górach można też skorzystać z noclegów w schroniskach (wprawdzie nie dużo ma to wspólnego z właściwym biwakowaniem, ale będzie wygodnie) i w specjalnie wyznaczonych bazach namiotowych. Przy szlakach rozsianych jest trochę tego typu punktów, znajdziemy je zarówno w Bieszczadach, Karkonoszach, Pieninach, Gorcach, Beskidzie Śląskim czy Górach Świętokrzyskich. Nawet w Tatrach możemy natrafić na pojedyncze bazy. Przy dobrym rozplanowaniu trasy istnieje szansa, by spędzić tam bardzo przyjemnie czas wraz z innymi wędrowcami.

    Wyjeżdżając poza Polskę pod namiot zawsze należy bezwzględnie sprawdzić, czy można tam bez przeszkód biwakować, a jeśli tak, to na jakich warunkach. W krajach skandynawskich wręcz zachęca się do spania na łonie natury, które traktowane jest jako jedno z podstawowych praw ludzi, w Alpach z kolei zakaz jest egzekwowany bardzo wysokimi mandatami. Szczegółowy opis krajów w Europie przywalających na spanie pod chmurką znajdziecie TUTAJ.

    rozbijanie namiotu na biwaku w górach

    Rozbijanie namiotu – 12 porad biwakowicza

    Kluczem do wyspania się po trudach szlaku jest odpowiednie rozbicie namiotu. Niby nie jest to nic trudnego, ale popełnienie błędu może kosztować nas zarwaną noc i spowodować spore nieprzyjemności – zwłaszcza, jeśli nie mamy w tej materii zbyt dużego doświadczenia.

    1. Szukajmy więc w miarę płaskiego, osłoniętego od wiatru miejsca.
    2. Gdy wędrujemy latem, dobrze jest rozbić namiot tak, by rano znalazł się w cieniu, dzięki czemu się nie nagrzeje i nie będziemy musieli z niego uciekać chwilę po tym, jak wstanie słońce. Gdy wędrujemy wiosną, jesienią i zimą, ustawiamy się tak, by złapać trochę ciepła z rana.
    3. Jeśli chcemy spędzić noc na przełęczy, która gwarantuje niezapomniane widoki, musimy brać pod uwagę silny wiatr, dlatego też niezbędny będzie bardzo stabilny i solidny namiot.
    4. Najwygodniej śpi się jednak na granicy lasu, gdzie będziemy mniej widoczni, a także unikniemy porannej rosy i silnego wiatru. W lesie warto zwrócić uwagę na otoczenie i sprawdzić, czy nad nami nie ma suchych gałęzi, a obok spróchniałych drzew – w razie wiatru może wtedy zrobić się niebezpiecznie.
    5. Bierzmy pod uwagę bliskość wody – z jednej strony, za blisko może być niewygodnie, ponieważ od strumyków będzie ciągnęło chłodem, a w lesie przy stawkach, jeziorkach i oczkach wodnych będzie dużo więcej komarów. Z drugiej strony, jednak warto nie oddalać się zbytnio od źródeł wody, ponieważ często nie jesteśmy w stanie zabrać ze sobą całego zapasu płynów i musimy mieć miejsce, by je uzupełnić.
    6. Nie rozbijajmy się w dołku, ponieważ jak popada, obudzimy się w sporej kałuży.
    7. Gdy już znajdziemy miejsce idealne, oczyśćmy podłoże z nadmiaru kamyków i patyków. Nie robimy tego w trosce o podłogę, ponieważ trudno jest ją rozerwać, ale w trosce o naszą wygodę.
    8. Ustawmy namiot tak, by wiatr nie wiał nam w wejście, ani w żadną dużą pionową ścianę, najlepiej, by pęd powietrza rozbijał się po ściętej krawędzi tropiku.
    9. Dobrze naciągnijmy tropik, by nie stykał się z powłoką sypialni – to skuteczna ochrona przed deszczem na biwaku. Przy naciąganiu tropiku warto też zwrócić uwagę, by jego krawędzie znajdowały się trochę nad ziemią – poprawi to wentylację namiotu podczas biwaku i pozwoli na częściowe odprowadzenie wilgoci.
    10. Wieczorem, nawet jak będzie zimno, otwórzmy wywietrzniki, żeby uniknąć nadmiernego gromadzenia się pary wodnej na suficie.
    11. W razie noclegów poza polem namiotowym, należy uważać na dzikie zwierzęta i nie zostawiać rozrzuconych resztek jedzenia. Dobrą praktyką jest owinięcie plecaka z zapasami w pokrowiec przeciwdeszczowy i zostawienie go kilkadziesiąt metrów za obozowiskiem, żeby nie ściągnąć do siebie nieproszonych gości.
    12. Unikajmy też ludzi, wprawdzie nieprzyjemne sytuacje prawie się nie zdarzają, ale na wszelki wypadek lepiej nie rozbijać się zbyt blisko szlaku i w bardzo odsłoniętym miejscu.

    Czytaj także:


    Biwakowanie na dmuchanej macie na skale - pod namiotem w górach

    Miejsce pod namiot na biwak – organizacja przestrzeni i przygotowania pod ognisko

    Jeśli chcemy rozpalić ognisko w obrębie swojego obozowiska, musimy rozsądnie zaplanować miejsce, w którym je przygotujemy. Oczywiście, jedzenie możemy przygotowywać na turystycznych palnikach gazowych, ale niepowtarzalny klimat, smak pieczonego posiłku i ciepło bijące od ognia to komfort, którey czasem ciężko sobie odmówić.

    Wprawdzie współcześnie produkowane namioty nie są łatwopalne, ale są za to stworzone z topliwych włókien syntetycznych, dlatego też należy pamiętać, by miejsce pod ognisko przygotowywać zawsze w bezpiecznej odległości od namiotu, której nie są w stanie pokonać wyskakujące iskry. Jeszcze przed rozpaleniem ognia, dobrze jest odpowiednio zabezpieczyć palenisko i obłożyć je kamieniami lub umieścić je w wykopanym wcześniej dołku. Warto też utrzymać dystans od suchego drewna, by mieć pewność, że ogień się nie rozprzestrzeni.

    biwakowanie w górach - czytanie książki na hamaku

    Niezbędne akcesoria biwakowe - ekwipunek na biwak

    Co zabrać na biwak? Oprócz standardowego ekwipunku wyprawowego, spanie pod namiotem wymaga zabrania dwóch niezbędnych rzeczy – śpiwora i maty.

    • Śpiwór powinien być dostosowany stopniem izolacji do temperatury panującej w nocy w miejscu naszej wyprawy. Generalnie śpiwory puchowe są cieplejsze i lżejsze, a śpiwory syntetyczne odporne na wilgoć, dzięki czemu zdecydowanie lepiej sprawdzają się w trakcie ciepłych miesięcy. Rzecz w tym, że w nocy się pocimy, nasz oddech jest pełny pary wodnej, a cała wyprodukowana wilgoć kumuluje się w namiocie i może bezpośrednio wpływać na komfort spania w śpiworze. Naturalny puch szybko łapie zapachy, a wilgotny traci swoje właściwości cieplne, więc trzeba go regularnie wietrzyć. W syntetykach nie ma tego problemu. Puch będzie jednak niezastąpiony podczas noclegu w wymagających, zimowych i suchych warunkach.
    • Mata też może być różna – jedni decydują się na klasyczną karimatę pokryta aluminium z jednej strony. Jest to opcja lekka, zwykle przyzwoicie izolująca, ale też nie najwygodniejsza. Inni wybiorą maty samopompujące (które tak naprawdę, nie do końca same się pompują i zawsze trzeba je dodmuchiwać), które ważą więcej, ale zapewniają dużo większy komfort spania. Zawsze dobrze jest sprawdzić grubość wybranej przez siebie maty, stopień izolacji i deklarację producenta odnośnie jej przeznaczenia.

    Spanie pod namiotem w górach - jaki namiot w góry wybrać? A może tarp?

    Namiot na biwak w górach musi być przede wszystkim lekki i stabilny, żeby z jednej strony dało się go łatwo przenieść, a z drugiej, żeby utrzymał napór silnego wiatru. Wodoodporność tropiku powinna być utrzymana na poziomie 3000+ mm słupa wody, a podłogi na poziomie 5000+ mm. Przy dobrym rozstawieniu namiotu, pozwoli nam to zmierzyć się nawet z kilkudniowym, ciągłym deszczem. Dodatkowo warto wybrać stonowaną kolorystykę tropiku, by wtopić się w otoczenie.

    Każda opływowa konstrukcja namiotu sprawdzi się w górach, choć na skalistym podłożu, w które bardzo ciężko jest cokolwiek wbić, namioty igloo (kopułowe) mogą okazać się wygodniejsze od namiotów tunelowych – utrzymają kształt bowiem nawet, jeśli śledzie nie będą dokładnie osadzone w ziemi.

    Nie zawsze jednak na wyprawę zabierzemy ze sobą namiot. Jeśli planujemy lekki wypad w ciepłym okresie i wiemy, że znajdziemy jakiś zakątek osłonięty od wiatru, warto przemyśleć kwestię zabrania ze sobą tarpa i hamaku. Tarp to rozkładany daszek, służący do rozwieszenia pomiędzy drzewami, na kijach trekkingowych czy innych punktach podparcia, tak by tworzył nad nami daszek. To rozwiązanie jest niezwykle lekkie, a po złożeniu zajmuje bardzo mało miejsca. Można pod nim spać na samej karimacie lub, jeśli mamy gdzie go rozwiesić, na hamaku. Biwak w hamaku to niezwykle przyjemny i komfortowy sposób na spędzenie nocy.

    biwakowanie w górach - zbieranie śmieci

    Co zabrać na biwak – przykłady dodatkowych gadżetów kempingowych

    Ekwipunek na biwak może być bardzo rozbudowany, są jednak pewne drobne rzeczy, o których często zapominamy w ferworze pakowania. Są to:

    • Latarka – jednym z najważniejszych gadżetów na biwaku jest latarka, bez której trudno jest poruszać się w głuszy i odnaleźć w ciemnym namiocie. Jeśli zapomnimy o świetle, pozostanie nam tylko poczekać do rana – co, zwłaszcza w jesienne i zimowe wieczory jest bardzo uciążliwe.
    • Mocna taśma klejąca, tzw. powertape – ten uniwersalny środek naprawczy sprawdzi się również w namiocie. Jeśli cokolwiek nam się rozerwie lub przetrze: czy to tropik zacznie nam przeciekać, czy nawet plecak z jakiegoś powodu będzie uszkodzony – taśma przyjdzie nam z pomocą. Można nią łatać też dziurawe maty samopompujące – nie będzie to rozwiązanie idealne, ale zawsze sklejona mata dłużej utrzyma powietrze niż niesklejona.
    • Worki na śmieci – dbanie o środowisko to nasz obowiązek z wielu względów. Podczas każdego biwakowania jesteśmy zobowiązani do tego, by zostawić miejsce, z którego korzystaliśmy, w nienaruszonym stanie. Ponadto, zanim położymy się spać, powinniśmy pozbierać po sobie resztki jedzenia, by nie przyciągać zwierzyny. Żeby spakować śmieci, potrzebujemy więc foliowych worków albo ekologicznego worka na śmieci wielokrotnego użytku, np. Re Wasty od Jack Wolfskin.

    Warto pamiętać, że sprzątamy też śmieci organiczne, tj. skórki po bananach, ogryzki od jabłek itd. W surowych górskich warunkach mogą rozkładać się nawet do 10 lat!

    • Ręcznik szybkoschnący – warto go mieć ze sobą nie tylko ze względu na potrzebę wytarcia się po kąpieli, ale też po to, by w razie rosy, wieczornego deszczu lub po prostu nadmiary pary wodnej, szybko osuszyć namiot i móc wygodnie go spakować, by ruszyć dalej w trasę.

    Powiązane Wpisy

    Gravelove Alicante – rowerem po Hiszpanii

    Alicante, Hiszpania to mekka rowerzystów trenujących przed sezonem. Swoją sławę zawdzięcza różnorodności terenu, niewielkiej ilości dni deszczowych i kilometrom tras o niewielkim ruchu samochodowym. Do tego zapierające dech w piersiach widoki – lazurowe Morze Śródziemne, pagórkowate tereny i górzyste wąwozy. Znajdują się tu trasy dla rowerzystów różnej maści – szosa, MTB, enduro czy gravel. Czytaj więcej

    Komentarze (1)

    Mały Szlak Beskidzki – gdzie się znajduje oraz jak przejść? Co warto wziąć ze sobą na szlak MSB?

    Nazywany czasem szlakiem północnym lub młodszym bratem Głównego Szlaku Beskidzkiego, prowadzi w miejsca, w które GSB nie dociera. Wędrując Małym Szlakiem Beskidzkim odwiedzimy rzadziej uczęszczane przez turystów pasma Beskidu Małego, Makowskiego oraz Wyspowego. Wyprawa na MSB jest świetną okazją do spróbowania swoich sił w wędrowaniu na dłuższym dystansie. Czytaj więcej

    Komentarze (0)

    Lawiny w Tatrach – jak uniknąć wypadku lawinowego?

    Lawiny śnieżne są jednym z kluczowych zagrożeń występujących zimą lub wczesną wiosną w górach. Tegoroczny sezon, który jest szczególnie niebezpieczny, już nie raz udowodnił jak groźny może być ten biały żywioł. Wszystkie osoby poruszające się w rejonach zagrożonych lawinami - narciarze, wspinacze czy piesi turyści, powinni wiedzieć w jakich warunkach powstają lawiny i jak można się przed nimi chronić. Czytaj więcej

    Komentarze (0)

    Powiązane produkty