Parki narodowe w Polsce: poznaj cuda polskiej przyrody i zakosztuj bogactwa fauny i flory

Komentarze (0)

Spis Treści

    Jeśli do pełnego wypoczynku niezbędne są nam miejsca wypełnione oszałamiającymi krajobrazami, w których można oddychać czystym powietrzem i natknąć się na nienaruszoną faunę i florę, to powinniśmy zapoznać się z naszymi, polskimi i często niedocenianymi parkami narodowymi.  Obecnie mamy aż 23 parki rozsiane po całym kraju, każdy o unikatowych walorach przyrodniczych i powierzchni nie mniejszej niż 1000 ha. Które z nich są najpiękniejsze i co dokładnie chronią? Zapraszamy do lektury.

    Bądź bliżej natury, poznaj najpiękniejsze parki narodowe w Polsce

    Parki narodowe to dobro wspólne, które na jest w pewnym stopniu dla turystów, dzięki czemu możemy rozkoszować się urodą polskich krajobrazów, bogatą roślinnością i widokiem przebiegających przed naszym nosem dzikich zwierząt. Na terenie parków zawsze znajdują się wyznaczone szlaki ułatwiające zwiedzanie i prowadzące do najciekawszych zakątków, przy czym zwłaszcza górskie parki narodowe obfitują w trasy o zróżnicowanym poziomie trudności – które pozwalają na wędrówki każdemu piechurowi, niezależnie od umiejętności czy kondycji.

    Nie da się jednoznacznie wyznaczyć najbardziej wartościowych ekologicznie czy najpiękniejszych parków narodowych w Polsce. Każdy z parków bowiem ma w sobie coś unikatowego, stanowi niepowtarzalne bogactwo gatunków roślin i zwierząt, a także często reprezentuje unikatowe ukształtowanie terenu. Każdy ranking parków narodowych będzie więc czysto subiektywny.

    Dla mnie osobiście, na szczycie listy znalazłby się Tatrzański Park Narodowy, który pochłania nas urokami Tatr i satysfakcją z pokonania każdego szlaku. Zaraz zanim byłoby miejsce dla Słowińskiego Parku Narodowego z niesamowitymi wydmami ruchomymi, bogactwem ptactwa i nadmorskim krajobrazem, a także dla najbardziej docenionego na arenie międzynarodowej, Białowieskiego Parku Narodowego, czyli naszego królestwo żubra.

    bóbr - parki narodowe w Polsce |Bóbr - możemy go spotkać m.in. w Drawieńskim Parku Narodowym.

    Co chronią parki narodowe?

    Każdy obszar, który pretenduje do miana parku narodowego musi mieć charakter niemalże niezmieniony przez gospodarkę człowieka, wyróżniać się wyjątkowymi wartościami przyrodniczymi, naukowymi, społecznymi, kulturowymi i edukacyjnymi. Zadaniem parków jest przede wszystkim rozłożenie parasola ochronnego, obejmującego całą przyrodę i walory krajobrazowe na określonym obszarze. Tworzy się je, by przeciwdziałać dewastacji, zachować różnorodność biologiczną i odtworzyć zniszczone lub zniekształcone siedliska roślin, zwierząt czy grzybów. W zależności od wyznaczonej strefy, poszczególne fragmenty parku mogą być objęte ochroną ścisłą, czynną lub krajobrazową. Dodatkowo na obszarach sąsiadujących z parkami wyznacza się otulinę, która ma wzmacniać ochronę zasobów danego terenu.

    Najważniejsze informacje o parkach narodowych w Polsce

    • Pierwszym i najstarszym parkiem narodowym w Polsce jest Pieniński Park Narodowy, którego historia sięga 1932 r.
    • Największy park narodowy w Polsce to Biebrzański Park Narodowy o powierzchni aż 592,23 km2.
    • Parki narodowe w Polsce zajmują łączną powierzchnię 3168,22 km2.
    • Aż dziewięć parków na terenie kraju zostało uznane rezerwatem biosfery UNESCO.
    • Jedynym polskim parkiem narodowym, który znajduje się na liście światowego dziedzictwa UNESCO jest Białowieski Park Narodowy.
    • Większość parków w Polsce należy od europejskiej sieci ochrony przyrody Natura 2000.
    • Wszystkie parki narodowe finansowane są z budżetu państwa, przy czym niektóre z nich pobierają dodatkową opłatę za wstęp, która wspiera funkcjonowanie jednostki.

    Aktualna lista parków narodowych w Polsce to: Babiogórski Park Narodowy, Białowieski Park Narodowy, Biebrzański Park Narodowy, Bieszczadzki Park Narodowy, Park Narodowy „Bory Tucholskie”, Drawieński Park Narodowy, Gorczański Park Narodowy, Park Narodowy Gór Stołowych, Kampinoski Park Narodowy, Karkonoski Park Narodowy, Magurski Park Narodowy, Narwiański Park Narodowy, Ojcowski Park Narodowy, Pieniński Park Narodowy, Poleski Park Narodowy, Roztoczański Park Narodowy, Słowiński Park Narodowy, Świętokrzyski Park Narodowy, Tatrzański Park Narodowy, Park Narodowy „Ujście Warty”, Wielkopolski Park Narodowy, Wigierski Park Narodowy, Woliński Park Narodowy.

    Obecnie trwają prace dotyczące ustanowienia nowych parków narodowych w Polsce. Na dzień dzisiejszy ważą się losy: Jurajskiego, Turnickiego, Mazurskiego, Szczecińskiego , a także Dolina Nowej Odry czy Lasy Mirachowskie.

    najpiękniejsze parki narodowe |Ryś - mieszkaniec m.in. Roztoczańskiego i Kampinoskiego Parku Narodowego.

    Zasoby przyrodnicze – fauna i flora parków narodowych w Polsce

    Polskie parki narodowe charakteryzuje ogromne bogactwo flory i fauny, które uważnie śledzone jest przez miłośników przyrody. Ornitolodzy zachwycają się czaplami w Słowińskim PN, miłośnicy fotografii szukają kozic w Tatrzańskim PN, a amatorzy storczyków podążają do Wigierskiego PN. Każda roślinność i każde zwierzę mają realny wpływ na funkcjonowanie całego ekosystemu, a różnorodność, z którą możemy się spotkać na szlaku potrafi chwycić za serce. Właśnie dlatego warto od czasu do czasu, podczas wędrówki z plecakiem przez park, zatrzymać się i po prostu w spokoju popodziwiać tryb, tempo i piękno życia w przyrodzie.

    Ze względu na brak naturalnych barier dla swobodnej migracji roślin i zwierząt, w Polsce występuje mało stricte endemicznej fauny i flory. Niemniej jednak, parki narodowe i rezerwaty przyrody są u nas niezwykle potrzebne, by zachować i rozbudowywać populację zagrożonych gatunków. Zwróćmy uwagę, że w ostatnim wieku tarpan i tur już wyginęły, a obecnie na równej pochyłej znajdują się m.in. takie gatunki jak jesiotr zachodni, suseł moręgowaty, kozica tatrzańska, sokół wędrowny, wąż Eskulapa, morświn zwyczajny, zająć bielak, świstak tatrzański czy żbik europejski. Z powszechnie znanych roślin, wciąż potrzeba ściśle chronić m.in. tatarak zwyczajny, brzozę karłowatą, cis pospolity, fiołek bagienny, mikołajek nadmorski, sasanki, rosiczki czy rokietnik pospolity. 


    Czytaj także:


    Ojcowski Park Narodowy miejsce nieopodal Krakowa bogate w skały

    Ojcowski Park Narodowy w Polsce

    Ten najmniejszy  park narodowy w Polsce, obejmuje zaledwie 21,46 km2, ale bezsprzecznie jest jednym z klejnotów Małopolski. To miejsce jedyne w swoim rodzaju, na którym występują porozrzucane formacje wapienne z licznymi jaskiniami. Najsłynniejsze skały znajdujące się w parku to: Maczuga Herkulesa, Brama Krakowska i Igła Deotymy. Natkniemy się też na ruiny średniowiecznego zamku w Ojcowie i późnorenesansowy, odnowiony zamek Pieskowa Skała.  

    Historia zainteresowania tym miejscem rozpoczęła się w XIX wieku od wydobywania nagromadzonego w gruncie nawozu, a w efekcie, dewastacji skał i całych drzewostanów na dużą skalę. Przy okazji wycinek i przekopów, dokonano tu licznych odkryć archeologicznych, m.in. znaleziono ślady obecności ludzi prehistorycznych. W efekcie o miejscu zrobiło się głośno, pojawili się też turyści, a wraz z nimi pierwsze głosy o potrzebie konserwacji tego terenu. Stałą ochronę rozpoczęto tu w 1924 roku, a w 1956 roku utworzono Ojcowski PN.

    Szacuje się, że obecnie na obszarze parku występuje  około 11 tys. gatunków zwierząt, z czego opisano zaledwie ok. 6 tys. Wyprawa na południe Jury Krakowsko-Częstochowskiej to szansa, by zapoznać się z unikatową rzeźbą terenu i przejść się jednym sześciu szlaków prowadzących przez najbardziej interesujące zakątki parku.

    Tatrzański Park Narodowy zaprasza na wielogodzinne spacery u podnóża Tatr

    Tatrzański Park Narodowy w Polsce

    Jest to jedyne miejsce w Polsce, w którym możemy doświadczyć krajobrazu gór typu alpejskiego i jedyne miejsce, w którym żyją kozice i świstaki. Tatrzański PN należy do grupy największych parków narodowych w Polsce i zajmuje powierzchnię 211,64 km2. Natkniemy się tu na bardzo bogatą siatkę szlaków turystycznych (aż 275 km) o poziomie trudności odpowiadającym umiejętnościom niedzielnych turystów i wytrawnych alpinistów. To tu można wdrapać się na najwyższy szczyt w Polsce – na Rysy (2499,6 m n.p.m), podziwiać zapierające dech w piersiach panoramy górskie, spróbować swoich sił w prawdziwych skałach i rozpocząć wyczynową wspinaczkę. Jest to również doskonałe miejsce na narty.

    Od wkroczenia ludzi w Tatry rozpoczęła się postępująca dewastacja tych terenów, co na szczęście bardzo szybko zauważono. Już w 1868 roku w Galicji sejm uchwalił ustawę dotyczącą zakazu łapania, wytępiania i sprzedaży zwierząt alpejskich właściwych Tatrom, chwilę później powstało Towarzystwo Tatrzańskie, a w efekcie w 1954 r. Tatrzański Park Narodowy.

    Roślinność Tatr obejmuje około 1000 gatunków roślin naczyniowych, co stanowi aż 43% wszystkich opisanych w Polsce. Wyjątkowość przyrodniczą Tatrzańskiego Parku Narodowego stanowią również rośliny i zwierzęta, które nie występują żadnym lub prawie żadnym innym miejscu na świecie. Żyją tu m.in. niedźwiedzie brunatne, rysie, łasice i orły przednie.

    Białowieski Park Narodowy, który wpisany jest na listę światowego dziedzictwa UNESCO

    Białowieski Park Narodowy w Polsce

    Należy z pewnością do jednego z najciekawszych i najważniejszych parków narodowych w Polsce, zajmuje przy tym 105,17 km2. Puszcza Białowieska to ostatni pierwotny las w Europie i miejsce z największą na świecie populacją dziko żyjących żubrów. W obrębie parku wytyczono sześć stosunkowo krótkich szlaków (najdłuższy ma 20 km), które warto przemierzać niezależnie od pory roku – koniecznie należy zabrać ze sobą lornetkę. Na terenie znajduje się też gotowy do zwiedzania Park Pałacowy o powierzchni ok. 50 ha.

    Pierwsze ślady człowieka na tym terenie pochodzą już z neolitu, ale to we współczesnych czasach wokół puszczy narosły mistyczne legendy opowiadające o druidach i leśnych stworzeniach zamieszkujących najdziksze zakątki lasu. Niemniej jednak, przyroda zachowała się tu w nienaruszonym stanie tylko dlatego, że już w XIX wieku obszar w okolicach Białowieży był rezerwatem łowieckim, a w 1921 na istniało tam leśnictwo o nazwie „Rezerwat”, które z czasem przekształcono w nadleśnictwo, później w Park Narodowy w Białowieży i na końcu w Białowieski Park Narodowy.

    Symbolem parku jest oczywiście żubr, dla którego puszcza jest ostatnią ostoją. W całym parku panuje bardzo duża różnorodność biologiczna, znajdują się tu prawie 4 tys. gatunków roślin, setki rodzajów mchów i porostów, ponad 8 tys. gatunków bezkręgowców, 120 ptaków i 52 ssaków.

    Roztoczański Park Narodowy to pełne zwierząt lasy i wiele miejsc do zwiedzenia

    Roztoczański Park Narodowy w Polsce

    Park, którego 95% z 84,83 km2 stanowią lasy i który obejmuje najcenniejsze przyrodniczo obszary Roztocza Tomaszowskiego. Jest przy tym ojczyzną konika polskiego, czyli długowiecznego konia, będącego potomkiem wymarłego obecnie tarpana, niegdyś zamieszkującego te tereny. Przez park przechodzi pięć szlaków turystycznych, z czego najdłuższy – Centralny Szlak Roztocza – ma aż 143 km i ze względu na urozmaiconą rzeźbę terenu stanowi wyzwanie nawet dla wytrawnych piechurów.

    Początki ochrony przyrody na tym obszarze sięgają XVI wieku, kiedy to utworzono otoczony 30 km płotem zwierzyniec z m.in. jeleniami, rysiami, wilkami i żbikami. W okolicach XVIII wieku sytuacja się zmieniła, a ochrona została zawieszona. Dopiero za sprawą badaczy, którzy na początku XX wieku zainteresowali się tym miejscem, w 1936 roku powstał rezerwat Bukowa Góra, a w 1974 roku już Roztoczański Park Narodowy.

    Oprócz hodowli konika Polskiego w Roztoczańskim PN znajdziemy ponad 1100 gatunków roślin i 3630 gatunków zwierząt, w tym 340 kręgowców.  Park jest osobliwą w skali regionu ostoją ślimaków i chrząszczy, a także takich zwierząt, jak minóg ukraiński, traszka grzebieniasta, sóweczka, nocek Bechsteina i Alkatoe, popielica, ryś i wilk.

    Park Narodowy Gór Stołowych, czyli okazja do zobaczenia Błędnych Skał zwanych skalnym miastem

    Park Narodowy Gór Stołowych w Polsce

    Położony na terenie Sudetów Środkowych, Park Narodowy Gór Stołowych należy do kręgu górskich parków narodowych, które obfitują interesujące krajobrazy skalne. Na powierzchni  63,40 km2, znajduje się ponad 11 szlaków turystycznych o różnej długości i trudności. Liczne przewyższenia spodobają się wytrawnym piechurom. Unikalna rzeźba terenu, w tym zakończonych płasko skał , wzbogacona została głębokimi szczelinami, labiryntami pozostałymi po erozji i blokami skalnymi, wśród których można swobodnie się poruszać. Najwyższe wzniesienie to Szczeliniec Wielki – 919 m n.p.m. To bardzo widowiskowy park, pełen malowniczych pejzaży. Na szczególną uwagę zasługuje tu tzw. skalne miasto, czyli labirynt Błędnych Skał, wśród których możemy  wędrować godzinami. Warto zajrzeć też do Wodospadów Pośny, przepięknie spływających po kamieniach, tworząc niepowtarzalny ciąg wodny.

    Występują tu leśne, łąkowe i torfowiskowe ekosystemy, w których rosną m.in. sosna błotna, storczyk bzowy czy skalnica zwodnicza. Wśród zwierząt bytują tu m.in. jelenie szlachetne, puchacze, bociany Czerne, żmije zygzakowate i jaszczurki zwinki.

    Kampinoski Park Narodowy to piękno wydm, lasów sosnowych i licznych bagien

    Kampinoski Park Narodowy w Polsce

    Park, którego 70% stanowią lasy, obejmujące Puszczę Kampinoską znajdującą się w pradolinie Wisły. Teren Kampinoskiego PN jest bardzo różnorodny. Najbardziej charakterystyczne są tu piaszczyste wydmy uznawane za najlepiej zachowany kompleks wydm śródlądowych w Europie, rozległe bagna i tzw. kontynentalny bór sosnowy świeży. Na 385,44 km2, poprowadzono szereg szlaków turystycznych, wiodących przez najciekawsze zakątki parku. Najdłuższy jest tu Główny Szlak Puszczy Kampinoskiej, który ma 55,8 km i wiedzie przez cały Kampinoski Park Narodowy od wschodu na zachód.

    Jeszcze w XVII wieku Puszcza Kampinoska należała do większej Puszczy Mazowieckiej, która była sukcesywnie karczowana wraz z rozwojem osadnictwa. Pierwsze rezerwaty powstały na tym terenie dopiero w latach 30. XX wieku, a park narodowy powołano w 1959 roku. Te tereny były również świadkami walk o niepodległość w XVIII, XIX i XX wieku, czego śladem są liczne mogiły i cmentarze.

    Zróżnicowanie terenów i siedlisk w Kampinoskim Parku Narodowym sprzyja dużemu bogactwu fauny i flory. Występuje tu ponad 1400 gatunków roślin naczyniowych i 150 gatunków mszaków. Stwierdzono tu także aż 4000 gatunków bezkręgowców, a może ich być nawet kilkanaście tysięcy, część nie jest jeszcze spisana. Znajdują się tu też gatunki przywrócone naturze, jak łoś, bóbr czy ryś.

    Wigierski Park Narodowy, czyli polodowcowe krajobrazy

    Wigierski Park Narodowy w Polsce

    To jeden z największych parków narodowych w Polsce (150,90 km2) i jedyny, w którym dokładnie widać efekty ostatniego zlodowacenia. Krajobraz pojezierny obejmuje 42 jeziora, z których najgłębszym i największym są Wigry. Chłodniejszy klimat tej części Polski sprawia, że przyroda parku ma charakter północny. Wyznaczono tu 11 niezwykle malowniczych szlaków pieszych o umiarkowanej długości, a także jeden z najpiękniejszych szlaków kajakowych w Polsce prowadzony od Jeziora Wigry do Kanału Agustowskiego.

    Od lat 20. XX wieku starano się z różnym skutkiem objąć ochroną tereny wokół Wigier, ale dopiero badania powstałej tam jeszcze przed wojną Stacji Hydrobiologicznej sprawiły, że  w latach 70. jezioro włączono do międzynarodowego Projektu Aqua, którego nadrzędnym celem była ochrona najcenniejszych dla nauki zbiorników wodnych na świecie. Park narodowy powołano tu w 1989 r.

    W Wigierskim Parku Narodowym występuje ponad 1000 gatunków zwierząt, w tym ptaków o północnym zasięgu występowania, takich jak jarząbek, sóweczka czy orzechówka. Pojawia się tu też, niespotykany w tej części kraju zając bielak.

    Park Narodowy Bory Tucholskie i aż 20 jezior, polodowcowe rynny i rozległe bory

    Park Narodowy Bory Tucholskie w Polsce

    Park Narodowy na 46,13 km2 obejmuje tylko niecałe 2% wszystkich lasów wchodzących w skład Borów Tucholskich, ale posiada bardzo rozległą otulinę o powierzchni aż 129,58 km2. W skład parku wchodzą przede wszystkim tereny leśne, uzupełnianie gdzieniegdzie przez jeziora. Dominują tu równiny urozmaicane wzniesieniami, wytopiskami i rynnami polodowcowymi. To doskonały teren dla osób uwielbiających spędzanie czasu na nieskazitelnych terenach leśnych. Warto przyjechać do PN Bory Tucholskie z zamiarem wybrania się na nizinne wędrówki (łączna długość szlaków pieszych to 45,6 km) i ciekawe wycieczki rowerowe (razem 24,8 km).

    Park powstał w 1996 roku i znajdują się w nim siedliska gęsto zajmowane przez porosty, wątrobowce i mchy. Teren jest pełny dzików, jeleni, znajdują się tu też ryjówki aksamitne, nocki łydkowłose, bieliki czy puchacze.

    Drawieński Park Narodowy dla tych, którzy kochają ciszę i spokój

    Drawieński Park Narodowy w Polsce

    To jeden z najciekawszych botanicznie regionów w Polsce, w którym na bagiennych i torfowych terenach znajdziemy roślinność związaną z ekosystemami rzecznymi, a w leśnych partiach (stanowiących ponad 80% powierzchni parku) dominuje buczyna i bory sosnowe. Charakterystyczna na mapie parku jest również rzeka Drawa i jej dopływ – Płocizna. Występuje tu też ponad 20 jezior, przy czym na szczególną uwagę zasługuje głębokie, otulone lasem jezioro Czarne. Co ciekawe, da się tu na pierwszy rzut oka zaobserwować różnice ekologiczne w poszczególnych zbiornikach, które objawiają się zmianą barwy wody w słoneczny dzień – jedne jeziora robią się wtedy szmaragdowe, inne prawie czarne. Na powierzchni aż 115,36 km2 przygotowano 10 szlaków pieszych o łącznej długości ok. 90 km.

    Spotkamy tu aż 200 różnych zespołów roślinnych i prawie 150 gatunków drzew, 160 ptaków i 40 ssaków. Niewątpliwą gratką dla turystów jest możliwość zobaczenia bobra i wydry, których liczne populacje żyją w na terenie Drawieńskiego Parku Narodowego.

    Słowiński Park Narodowy – wędrujące wydmy i wypoczynek nad morzem

    Słowiński Park Narodowy w Polsce

    Na liście parków narodowych znajdziemy dwa leżące nad polskim morzem, z czego za sprawą słynnych ruchomych wydm większą popularnością cieszy się Słowiński Park Narodowy. Obszar wydmowy zajmuje tu ok. 50 ha, przy czym stale „wędruje” i powiększa się, zasypując stopniowo jezioro Łebsko. Najbardziej znane wzniesienie to ok. 30 metrowa Góra Łącka, ze szczytu której widać niesamowity krajobraz – z północy morze, z południa jezioro, na zachód niekończące się połacie piasku, przywodzące na myśl pustynię, a na wschód gęsty, głównie sosnowy las. Okoliczne tereny  obfitujące w mierzeje, jeziora, torfowiska, wydmy i plaże zachęcają do wędrówek i choć nie obfitują w długie wyznaczone szlaki, pozwalają na zetknięcie się z surowym nadmorskim klimatem i dziką przyrodą.

    Słowiński Park Narodowy został utworzony w 1967 roku i zajmuje powierzchnię 327,44 km2. Jest rajem dla ornitologów i obszarem występowania 260 gatunków ptaków, z czego 170 przystępuje tu do lęgów. Na terenie parku żyje ponad 490 gatunków owadów, wraz z bardzo rzadkimi okazami motyli czy chrząszczy, 10 gatunków płazów, 5 gatunków gadów i około 70 gatunków różnorodnych ssaków, w tym kilka zagrożonych wyginięciem, jak morświn, wydra europejska, foka szara czy mroczek posrebrzany.

    Powiązane Wpisy

    Mały Szlak Beskidzki – gdzie się znajduje oraz jak przejść? Co warto wziąć ze sobą na szlak MSB?

    Nazywany czasem szlakiem północnym lub młodszym bratem Głównego Szlaku Beskidzkiego, prowadzi w miejsca, w które GSB nie dociera. Wędrując Małym Szlakiem Beskidzkim odwiedzimy rzadziej uczęszczane przez turystów pasma Beskidu Małego, Makowskiego oraz Wyspowego. Wyprawa na MSB jest świetną okazją do spróbowania swoich sił w wędrowaniu na dłuższym dystansie. Czytaj więcej

    Komentarze (0)

    Najciekawsze szlaki rowerowe w Beskidzie Żywieckim

    Trasy rowerowe w Beskidzie Żywieckim przyciągają rowerzystów z całej Polski. I co ciekawe – nie tylko tych doświadczonych. To region, który oferuje szlaki zarówno dla zawodowców, jak i dla początkujących. I to właśnie w Beskidach lubię najbardziej. Ukształtowanie terenu w tym regionie sprzyja zarówno pieszym wędrówkom, jeździe na szosie, czy na rowerze MTB. Każdy znajdzie coś dla siebie. Ja skupiłam się na tej ostatniej grupie i chciałabym Wam polecić kilka tras rowerowych, o różnym stopniu trudności - idealnych pod rower górski! Czytaj więcej

    Komentarze (0)

    Jakie rakiety śnieżne wybrać? Czy rakiety śnieżne mogą przydać się w polskich górach?

    Zima to wspaniały czas do śnieżnych aktywności. Uprawiając turystykę pieszą latem możemy natknąć się na trudny, kamienisty teren, wystające korzenie, a po deszczu uciążliwe w przeprawie błoto. Zimą sytuacja się zmienia, dochodzi lód, a także śnieg. Intensywne opady potrafią w ciągu dwóch dni sparaliżować komunikację na drogach. Tam jednak pojawią się pługi oraz piaskarki, które udrażniają przejazd i umożliwiają dalszy ruch. W górach i lasach takiego wsparcia nie można oczekiwać, czeka więc nas wyjątkowo trudna praca, zwłaszcza jeśli przyjdzie nam przecierać szlak. Czytaj więcej

    Komentarze (0)

    Powiązane produkty