System Recco, detektory PIEPS i inne sposoby ratowania ludzi spod lawin śnieżnych

Komentarze (0)

Spis Treści

    Recco i PIEPS to najpopularniejsze na świecie lawinowe pasywne systemy bezpieczeństwa. Jak działają i jakie korzyści płyną z tych systemów? Jak ratuje się osoby spod lawin? Na te pytania odpowiemy sobie w tym wilczym przewodniku. Nie zapominajmy też, że wyprawa poza szlak wymaga zachowania zasad bezpieczeństwa zimą, również odpowiedniego sprzętu, wiedzy i doświadczenia, więc jeśli planujecie tego typu eskapadę, koniecznie przejdźcie profesjonalny kurs lawinowy, ponieważ szczęśliwy powrót z wyprawy jest zawsze najważniejszy.

    Statystyki lawinowe

    Wg danych TOPR w latach 1996-2013 w Tatrach lawiny porwały 168 osób, przeżyło 71,4%. Całkowicie zasypanych było 56 osób, przeżyło tylko 19,6%. Przy tym 18% wszystkich wypadków śmiertelnych w Tatrach jest spowodowanych przez lawiny.

    W ciągu pierwszych kilkunastu minut po zasypaniu przeżywalność wynosi 91%, między 18 a 35 minutą już tylko 34%. Do 90 minuty spada już do 20%, w 130 minucie to zaledwie 7%. Ofiary lawiny umierają przede wszystkim przez uduszenie.

    Jak największa ilość przestrzeni powietrznej wokół twarzy i krótki czas przebywania pod śniegiem najbardziej wypływają na szanse przeżycia zejścia lawiny.

    lawina w górach - recco

    Skąd się biorą lawiny śnieżne?

    Lawiny śnieżne są uruchomionymi masami śniegu, które z dużą prędkością i masą (100 metrów sześciennych śniegu waży nawet 25 ton!) zsuwają się po stromym zboczu. Lawiny są ogromnym zagrożeniem dla zimowego bezpieczeństwa narciarzy, snowboardzistów i alpinistów i zdarzają się w każdych górach, gdzie nachylenie stoku waha się od 25 do 45 stopni.

    Czynnikami lawinotwórczymi są:

    • Niskie temperatury (poniżej -8 °C).
    • Silny wiatr.
    • Ukształtowanie i nawierzchnia terenu, zalesione zbocze, strome rynny i żleby.
    • Duże opady śniegu w krótkim czasie.
    • Odwilż.
    • Człowiek naruszający pokrywę śnieżną.

    Należy sobie uświadomić, że śnieg przed zsunięciem się blokują tzw. kotwice, czyli czynniki blokujące i tworzące tarcie. Taką kotwica jest podłoże czy ściany w wąskich żlebach. Żeby powstała lawina, śnieg musi napierać w dół z większą mocą, niż są w stanie go zatrzymać kotwice. Sytuacja może zmieniać się wraz ze zmianami pogodowymi, więc nic tu nie jest stałe.

    helikopter ratunkowy lawiny recco

    Czym jest system Recco?

    To efektywny system oparty na technice radarowej i składający się z dwóch elementów: detektora (trzymanego przez służby ratownicze) i reflektora. Wszyte w kurtkę narciarską, spodnie czy plecak turystyczny płytki są reflektorami, które odbijają z powrotem fale radiowe nadawane przez detektor i w ten sposób ukierunkowują poszukiwania służb ratowniczych.

    Reflektory nie wymagają zasilania i stanowią system pasywny, z którym nie musimy nic robić, wystarczy, że jest on wszyty w naszą odzież.

    Pamiętajmy tylko, że na wyprawy w tereny zagrożone lawinami, sam system Recco nie wystarczy!

    Odzież i sprzęt z Recco

    Dla amatorów zimowych wypraw w góry najprostszym i niewymagającym zaangażowania sposobem ułatwienia lawinowej akcji ratunkowej jest odzież i sprzęt z antylawinowym systemem Recco. Kupowanie kurtek i spodni z tą technologią powinno być dla nas jedną z żelaznych zasad górskiego bezpieczeństwa zimą.

    Przeglądając kolekcje renomowanych producentów, takich jak Jack Wolfskin, bez problemu wśród kurtek narciarskich, spodni, a nawet plecaków, możemy wypatrzyć charakterystyczny symbol Recco.

    Na plecakach wyprawowych zazwyczaj widoczne są prostokątne wszywki, blaszki z napisem „Recco advanced rescue technology” (ang. Recco zaawansowana technologia ratownicza) – plecaki z tym systemem na szeroką skalę wprowadził Jack Wolfskin kolekcji 2020. W zimowych kurtkach męskich i damskich natomiast, te reflektory są często ukryte wewnątrz kaptura czy rękawów. Ze względów bezpieczeństwa zimą, zaleca się posiadanie Recco w jak największej ilości odzieży. Jest to system pasywny, więc nie wymaga dodatkowej obsługi.

    Co ważne, odzież z Recco można też prać w pralce, nie powoduje to uszkodzenia systemu.


    Czytaj także:


    Warto szukać sprawdzonych marek odzieży narciarskiej i zdecydować się na wysoką jakość, która nie tylko da nam komfort użytkowania, ale też zapewni bezpieczeństwo. W sklepie Jack Wolfskin cały asortyment odzieży narciarskiej damskiej i męskiej wyposażony jest w system Recco.

    kurtka narciarska jack wolfskin

    Jak wyglądają lawinowe poszukiwania z systemem Recco?

    Akcja ratunkowa wymaga użycia przez ratowników odpowiednich detektorów, którymi wyszukują osób uwięzionych pod lawinami. W takie detektory wyposażone są jednostki stacjonujące w okolicach dużych ośrodków narciarskich. Detektory Recco wykorzystuje większość służb ratowniczych na świecie. W Polsce TOPR posiada je na wszystkich dyżurkach, a GOPR w Karkonoszach (w rejonie Szklarskiej Poręby i Karpacza). Detektory mogą być wykorzystywane przez ratowników pieszych i przez ekipy w helikopterach.

    W efekcie służby poszukują zakopanych ofiar lawin i czekają na sygnał zwrotny, który wskaże lokalizację poszkodowanego. Ułatwia to znacznie przeprowadzenie akcji ratunkowej i znacząco zwiększa szanse na szybkie odnalezienie poszkodowanych, a co za tym idzie, na przeżycie.

    Czym są detektory lawinowe PIEPS?

    PIEPS to detektory lawinowe, czyli nieduże urządzenia elektroniczne, które w zależności od wybranego trybu pracy, mogą nadawać lub odbierać fale radiowe. Zasada jest taka, że już przed wyjściem w teren zagrożony lawinami, powinniśmy przełączyć detektor na tryb nadawania. PIEPS-y pracują na częstotliwości 457 MHz, więc możemy być pewni, że nie zagłuszą komunikacji krótkofalowej czy innych częstych sygnałów radiowych. W razie zejścia lawiny i wypadku, nadajnik daje możliwość precyzyjnej lokalizacji poszkodowanego. Wtedy ratownicy, lub ktokolwiek, kto posiada detektor PIEPS, przełączają urządzenie na tryob odbioru i za sprawą anteny kierunkowej, są w stanie określić miejsce zasypania z dokładnością do 0,5 m. Zasięg sygnału to około 40 m.

    logo PIEPS

    PIEPS stanowi element lawinowego ABC i najskuteczniejszy pasywny sposób ochrony przeciwlawinowej, pozwalający na szybkie odnalezienie poszkodowanego. Urządzenia PIEPS są podstawowym wyposażeniem ratowników TOPR, zaś szkolenie w ich użytkowaniu podczas akcji ratunkowej w lawinisku jest m.in. jednym z tematów programu taternickiego kursu zimowego.

    Profesjonalny ekwipunek lawinowy, który zabiera się na zagrożone lawiną tereny

    Każdy uczestnik poważnej zimowej wyprawy, który dba o bezpieczeństwo w górach i wychodzi w teren lawinowy musi posiadać trzy podstawowe przedmioty, lawionowe ABC, w żargonie nazywane „lawinową Trójcą Świętą”: detektor lawinowy, sondę lawinową i łopatę.

    • Detektor lawinowy – jest to urządzenie nadające i odbierające sygnał radiowy, które powinno być włączone na nadawanie podczas przebywania w terenie o podwyższonym ryzyku lawinowym. Tryb odbioru włączany jest dopiero podczas poszukiwania. Detektory mają zasięg do kilkudziesięciu metrów.
    • Sonda lawinowa – długa, ok. 2,5 m rozkładana tyczka, którą przeszukujemy zasypany teren.
    • Łopata – niewielka i poręczna łopata, która służy do odkopywania zasypanych.

    Oprócz pasywnych systemów Recco, stosuje się również wypornościowe plecaki narciarskie i wyprawowe z balonami ABS, które utrzymują człowieka na powierzchni lawiny i nie dopuszczają do głębokiego przykrycia śniegiem. System polega na tym, że z plecaka otwierają się dmuchane balony wielkości ponad 100l, które zwiększają nasz stosunek objętości do masy, dzięki czemu lawina nie przesuwa nas na spód pokrywy śnieżnej.

    W Stanach Zjednoczonych popularność zyskują też plecaki z systemem AvaLung, które są czymś w rodzaju zapasowych płuc w lawinie i za pomocą rurki pozwalają na oddychanie powietrzem zawartym w śniegu (odpowiada za to system zastawek i filtrowania powietrza).

    zimowa wędrówka po zasnieżonej grani - recco, lawiny

    Zakończenie

    Gratulacje! Skoro dotarliście aż tutaj, to znaczy, że temat bezpieczeństwa w górach jest Wam bliski. Sprzęt lawinowy może być drogi, ale warto pamiętać o tym, że trudne tereny i ekstremalne szlaki wymagają ekstremalnych przygotować. Jeśli tylko amatorsko jeździcie na nartach po stokach albo wybieracie się na szlaki o bardzo niskim stopniu zagrożenia lawinowego, system Recco powinien Wam wystarczyć, jeśli zaś szykujecie się na zimowe podejście pod surowy i dziki szczyt, to warto dobrze się przygotować, przejść kurs lawinowy i ćwiczyć zachowania w razie wypadków. Najlepiej jak pierwsza pomoc przyjdzie od uczestników wyprawy, którzy już są na miejscu!

    lawina, człowiek, recco

    Bibliografia:

    Powiązane Wpisy

    Gravelove Alicante – rowerem po Hiszpanii

    Alicante, Hiszpania to mekka rowerzystów trenujących przed sezonem. Swoją sławę zawdzięcza różnorodności terenu, niewielkiej ilości dni deszczowych i kilometrom tras o niewielkim ruchu samochodowym. Do tego zapierające dech w piersiach widoki – lazurowe Morze Śródziemne, pagórkowate tereny i górzyste wąwozy. Znajdują się tu trasy dla rowerzystów różnej maści – szosa, MTB, enduro czy gravel. Czytaj więcej

    Komentarze (0)

    Mały Szlak Beskidzki – gdzie się znajduje oraz jak przejść? Co warto wziąć ze sobą na szlak MSB?

    Nazywany czasem szlakiem północnym lub młodszym bratem Głównego Szlaku Beskidzkiego, prowadzi w miejsca, w które GSB nie dociera. Wędrując Małym Szlakiem Beskidzkim odwiedzimy rzadziej uczęszczane przez turystów pasma Beskidu Małego, Makowskiego oraz Wyspowego. Wyprawa na MSB jest świetną okazją do spróbowania swoich sił w wędrowaniu na dłuższym dystansie. Czytaj więcej

    Komentarze (0)

    Lawiny w Tatrach – jak uniknąć wypadku lawinowego?

    Lawiny śnieżne są jednym z kluczowych zagrożeń występujących zimą lub wczesną wiosną w górach. Tegoroczny sezon, który jest szczególnie niebezpieczny, już nie raz udowodnił jak groźny może być ten biały żywioł. Wszystkie osoby poruszające się w rejonach zagrożonych lawinami - narciarze, wspinacze czy piesi turyści, powinni wiedzieć w jakich warunkach powstają lawiny i jak można się przed nimi chronić. Czytaj więcej

    Komentarze (0)

    Powiązane produkty