Jaskinie w Tatrach – które można zwiedzać? Jak należy się do tego przygotować? Czy w ogóle warto zobaczyć tatrzańskie jaskinie?

Komentarze (0)

Spis Treści

    W samych polskich Tatrach znajdują się 842 jaskinie, których łączna długość to ponad 134 km. Taternicy jaskiniowi z odpowiednimi uprawnieniami mogą przemierzać prawie 30 z nich, a standardowi turyści tylko sześć. Z czego wynika taki podział? Przede wszystkim ze względów bezpieczeństwa i konieczności ochrony bezcennych przyrodniczo miejsc. Sześć ogólnodostępnych jaskiń to jednak całkiem sporo, co też ciekawe, pięć z nich znajduje się w Dolinie Kościeliskiej.

    jaskinie w tatrach |Otwór wyjściowy z Jaskini Mylnej. Fot. Michał Mościcki.

    Jak powstały Jaskinie w Tatrach?

    Większość jaskiń tatrzańskich powstało wzdłuż szczelin tektonicznych w okresie triasu środkowego, jury górnej i kresy dolnej. Zostały przede wszystkim wydrążone przez wodę pochodzącą z topniejącego lodowca w czasie tzw. interglacjałów. Jaskinie w Tatrach dzieli się na dwie grupy, przy czym pierwsza to jaskinie raczej pionowe, z długimi studniami i poziomymi korytarzami w okolicach dna. Powstały one przez wodę ściekającą do szczelin, po czym powiększyły się w okresie piętrzenia gór i pogłębiania dolin. Druga grupa to jaskinie znajdujące się na zboczach, w niższych partiach, które są przede wszystkim poziome i stanowiły miejsce przepływu potoków. Są też jaskinie pośrednie, które powstały na skutek ruchów tektonicznych i połączenia jaskiń poszczególnych grup. Sporo jaskiń nie jest jednak w pełni naturalnych, niektóre wejścia powstały poprzez przebicie sztolni, część korytarzy została połączona po wykonaniu przekopu, w niektórych jaskiniach wykonano też prace adaptacyjne polegające na poszerzaniu przejść czy wybiciu nowych otworów, tak było choćby w przypadku Jaskini Mroźnej.

    Warto dodać, że jaskinie w Tatrach z reguły nie posiadają ogromnych komnat, bardzo rozbudowanych nacieków i fantazyjnych form skalnych (wyjątkiem może być Jaskinia Bielska po słowackiej stronie). Nie znaczy to jednak, że nie są warte odwiedzenia.

    tatrzańskie jaskinie |Zielony szlak prowadzący przez Dolinę Kościeliską.

    Jakie jaskinie w Tatrach można swobodnie zwiedzać?

    W polskich Tatrach jest sześć udostępnionych turystom jaskiń, pięć z nich znajduje się w Dolinie Kościeliskiej przy głównym szlaku i tylko jedna jest oświetlona i jednocześnie płatna (Jaskinia Mroźna). Takie rozmieszczenie jest o tyle wygodne, że podczas jednodniowego wypadu do Doliny można zobaczyć prawie wszystkie jaskinie i na świeżo porównać wrażenia z każdej z nich.

    Żeby rozpocząć eksplorację reszty jaskiń wskazanych przez Tatrzański Park Narodowy, należy posiadać Kartę Taternika Jaskiniowego (którą zdobywa się po ukończeniu kursu taternictwa jaskiniowego), licencję TPN (którą można uzyskać po przedstawieniu certyfikatu ukończenia kursu jaskiniowego i przebyciu szkolenia przyrodniczego prowadzonego przez pracownika TPN), lub być uczestnikiem kursu jaskiniowego.


     

    Oto ogólnodostępne jaskinie tatrzańskie leżące po polskiej stronie granicy:

     

    Jaskinia Mroźna – niecałą godzinę marszu od miejscowości Kiry, po odbiciu na czarny szlak, przejściu przez Potok Kościeliski i odczuwalnym, ale łagodnym podejściu (ponad 100 metrów w górę), znajduje się Jaskinia Mroźna. Północny otwór jest efektem sztucznego przekopu i to tam zaczyna się właściwe zwiedzanie. Jaskinia otwarta jest od maja do października, od 9:00 do 17:00, posiada sztuczne oświetlenie i liczne udogodnienia, jak schody czy poręcze. Wstęp kosztuje zaledwie 4 zł, a sama jaskinia robi wrażenie. Spotkamy tam niewielkie stalaktyty i stalagmity, małe stawki i nacieki mleka wapiennego, przy odrobinie szczęścia uda nam się natknąć też na nietoperze. W środku panuje stała temperatura na poziomie 5°C. W Jaskini Mroźnej poruszać się można tylko w jednym kierunku, trasa zwiedzania obejmuje 503 metry, a przejście trwa około 30 minut.

    jaskinia mroźna |Wnętrze Jaskini Mroźnej. Fot. nosek8 / CC BY (https://creativecommons.org/licenses/by/3.0).

    Jaskinia Raptawicka - w głębi doliny Kościeliskiej, 1:10 h od Kirów, od głównego zielonego szlaku odbija na zachód szlak czarny i czerwony. Czarny prowadzi do Jaskini Raptawickiej, czerwony do Obłazkowej i Mylnej, w takiej kolejności też najlepiej je zwiedzać. Podejście do Raptawickiej wymaga wspinaczki z użyciem rąk na stromej, ale nietrudnej trasie, po czym dociera się do otworu z drabinką, po której schodzi się kilka metrów w dół. Dla osób z lękiem wysokości będzie to stanowiło pewne wyzwanie. Sama jaskinia nie jest też polecana dla małych dzieci. Po zejściu po drabinie stajemy w przepastnej grocie, której boczne korytarze są na tyle ciasne, że uniemożliwiają przejście. Na ścianie można zobaczyć wykuty napis „Pod Twoją Obronę”, który jest pozostałością po wiszącym tam przed laty wizerunku Matki Boskiej. W słoneczny dzień Jaskinię Raptawicką da się obejrzeć bez latarki, ale do zwiedzania jej zakamarków niezbędne już będzie dodatkowe światło.

    jaskinie tatry |Wejście do Jaskini Raptawickiej, zaraz za skałą znajduje się drabina prowadząca w dół. Fot. Michał Mościcki.

    Jaskinia Obłazkowa – jest to tyle ciekawa jaskinia, że jej przejście wymaga poruszania się ciasnymi korytarzami, w tym w niektórych miejscach na czworaka. Na końcu czeka na nas Komora Końcowa, czyli przestronna sala o wymiarach 6 na 10 na 6 metrów. Sama jaskinia ma 214 metrów długości, jeśli jednak nie chcemy się przeciskać, to pozostanie nam zaledwie ok. 20 metrów zwiedzania. Najprostsza droga do Komory Końcowej to przejście ciasnym korytarzem z Komory Wstępnej do rozwidlenia, dalej prosto i odbicie w pierwsze w lewo przejście do Przekopu, za którym kilka metrów dalej znajduje się wspomniana Komora.

    jaskinie tatrzańskie |Otwór Jaskini Obłazkowej. Fot. EMeczKa / CC BY-SA (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0).

    Jaskinia Mylna – przez wiele osób uważana za najbardziej interesującą jaskinię turystyczną po tej stronie Tatr. Historycznie to pierwsza szeroko udostępniona tatrzańska jaskinia w Polsce. W środku ruch odbywa się jednostronnie (dlatego też ważne, by wejść na czerwony szlak w odpowiednim miejscu – drugie wejście w prawo od strony Kirów – wystarczy patrzeć na tabliczki kierunkowe), a dotarcie do wejścia wymaga wdrapania się po stosunkowo stromej ścieżce. Zwiedzanie całej jaskini zajmuje około godziny, po drodze są czerwone oznaczenia szlaku, na którym w kilku miejscach pojawiają się ułatwienia, takie jak łańcuchy. Szlak obejmuje 300 z 1300 metrów korytarzy. Wewnątrz jednak nie sposób się zgubić, o ile staramy się choć mniej więcej trzymać strzałek. W pierwszej komorze znajdują się tzw. Okna Pawlikowskiego, czyli otwory, z których rozpościera się widok na południową część Doliny Kościeliskiej – ich nazwa pochodzi od nazwiska pierwszego badacza jaskini, Jana Gwalberta Pawlikowskiego. W korytarzach Mylnej jest kilka ciaśniejszych przejść, które wymagają schylania się, w niektórych miejscach może znajdować się płytka woda, ale sama jaskinia nie należy do trudnych. Warto pamiętać w tym wypadku o własnym oświetleniu, bez którego przejście Mylnej jest niemalże niemożliwe. W tej jaskini odnotowano jeden wypadek, w 1945 roku w korytarzach zbłądził ksiądz Józef Szykowski, który nie mogąc znaleźć wyjścia, umarł z głodu (wtedy jednak nie było tam oznaczeń szlaku).

    jaskinie do zwiedzania tatry |Jedno z okien Pawlikowskiego w Jaskini Mylnej. Fot. EMeczKa / CC BY-SA (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0).

    Smocza Jama – jeśli wracamy czerwonym szlakiem od strony Jaskini Mylnej w stronę Kirów, warto odbić na wschód na żółty szlak i przejść się malowniczym Wąwozem Kraków, po czym wstąpić do Smoczej Jamy. Ta jaskinia jest w zasadzie korytarzem prowadzącym pod górę i wzbogaconym o łańcuchy i drabinę, który ciekawie urozmaica wędrówkę. Szlak nie jest specjalnie trudny, o ile skały są suche. Ze względów bezpieczeństwa w okresach deszczowych i zimą lepiej nie planować przejścia Smoczej Jamy. Do pokonania jest tam niewiele, bo tylko 37 metrów pod górę. Jaskinię można obejść, ale szlak nie należy do najprostszych i obejmuje odcinek wspinaczki w dość eksponowanym terenie.

    jaskinie w tatrach |Przejście przez Smoczą Jamę. Fot. Opioła Jerzy / CC BY-SA (http://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0/).

    Jaskinia Dziura – jedyna udostępniona do zwiedzania jaskinia turystyczna po polskiej stronie Tatr, która leży poza Doliną Koscieliską i jednocześnie bardzo blisko Zakopanego. Znajdziemy ją w dolinie Ku Dziurze, czyli 25 minut pieszo od końca ul. Droga do Daniela. Sam szlak jest dość przyjemny, a Jaskinia oferuje jedną dużą komorę, do której dochodzi się przez krótki przedsionek. Zimą można w niej zaobserwować lodowe stalagmity. Trasa zwiedzania obejmuje 50 metrów (ze 180 odkrytych w całej jaskini). W przedsionku znajdziemy też skalne okno. Do Jaskini prowadzi niebieski szlak.

    tatrzańskie jaskinie |Otwór wejściowy do jaskini Dziura. Fot. EMeczKa / CC BY-SA (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0).


    Czytaj także:


    Jaskinie w Tatrach po stronie słowackiej – co warto zobaczyć?

    Jaskinie na Słowacji są rozłożone dość gęsto, ale do powszechnego zwiedzania udostępniona została tylko jedna, za to niezwykle spektakularna – Jaskinia Bielska.

    Jaskinia Bielska – największa udostępniona turystom jaskinia tatrzańska (i jedyna udostępniona jaskinia w Tatrach Wysokich) o łącznej długości korytarzy 1752 m (z czego zwiedzać można 1135 m). Słynie z bogatej szaty naciekowej, ogromnych stalaktytów, stalagmitów, jeziorek i drobnych wodospadów. Cała trasa turystyczna wewnątrz Jaskini Bielskiej jest sztucznie oświetlona. Temperatura w wyższych partiach wynosi 5-6°C, a w niższych, gdzie przez sporą część roku gromadzi się lód od -2 do 5°C. Do jaskini prowadzi szlak żółty z Tatrzańskiej Kotliny. Wstęp jest płatny i kosztuje 9€.

    jaskinie na Słowacj |Wnętrze Jaskini Bielskiej. Fot. Petr Vilgus / CC BY-SA (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0).

    Czy można zwiedzać jaskinie z dzieckiem?

    Zdecydowanie tak! Prawie wszystkie tatrzańskie jaskinie, które zostały udostępnione turystom są na tyle przyjazne zwiedzającym, że dzieci powinny dać sobie z nimi radę – oczywiście dużo zależy od wieku i sprawności młodego odkrywcy, a także od jego lub jej lęku wysokości. Taka drabinka w Jaskini Raptawickiej, mimo że bezpieczna, dla niektórych może być sporym wyzwaniem. Najmniejsze dzieci warto zabierać do jaskiń z prostym wejściem. Przede wszystkim w jaskiniach z dłuższymi i bardziej zawiłymi korytarzami, np. w Jaskini Mylnej, warto pilnować, by dziecko samo się nie oddalało. Dobrze też poinformować je o tym, co zrobić w przypadku zgubienia się – najlepiej, żeby zostało wtedy w miejscu, w którym jest, nawoływało i czekało na znalezienie.

    |Nietoperz w jednej z jaskiń tatrzańskich.

    Jaki sprzęt jest wymagany do zwiedzania jaskiń w Tatrach?

    Przemierzanie jaskiń udostępnionych przez TPN taternikom jaskiniowym wymaga odpowiedniego przygotowania, również sprzętowego. Grotołazi w głąb jaskiń zabierają wiele rzeczy, od kasku, przez uprząż, liny, karabinki, przyrządy asekuracyjne, zjazdowe czy taśmy, aż do worków transportowych.  Jeśli jednak do zwiedzania podchodzimy czysto turystycznie i wybieramy się do jednej z ogólnodostępnych jaskiń w Tatrach, to tak naprawdę nie potrzebujemy wiele. W jaskiniach nieoświetlonych każdemu turyście niezbędna będzie latarka, najlepiej czołówka. Dobrze jest mieć w zanadrzu również naładowany telefon z opcją latarki, który może się przydać, gdyby przypadkiem baterie w tej pierwszej się wyczerpały. Przydatne będą też buty nieprzemakalne z dobrą podeszwą, ponieważ w środku najprawdopodobniej będzie wilgotno, a na pewno skaliście.  Jeśli do jaskini wybieramy się w okresie letnim, należy też mieć ze sobą zapasową bluzę czy polar, ponieważ z pewnością w korytarzach będzie chłodno. Trzeba jeszcze wspomnieć o jednej kwestii – o tym, aby pamiętać, by przed wyjściem poinformować kogoś o celu naszej wędrówki i planowanej godzinie powrotu – w razie czego.

    Powiązane Wpisy

    Gravelove Alicante – rowerem po Hiszpanii

    Alicante, Hiszpania to mekka rowerzystów trenujących przed sezonem. Swoją sławę zawdzięcza różnorodności terenu, niewielkiej ilości dni deszczowych i kilometrom tras o niewielkim ruchu samochodowym. Do tego zapierające dech w piersiach widoki – lazurowe Morze Śródziemne, pagórkowate tereny i górzyste wąwozy. Znajdują się tu trasy dla rowerzystów różnej maści – szosa, MTB, enduro czy gravel. Czytaj więcej

    Komentarze (0)

    Mały Szlak Beskidzki – gdzie się znajduje oraz jak przejść? Co warto wziąć ze sobą na szlak MSB?

    Nazywany czasem szlakiem północnym lub młodszym bratem Głównego Szlaku Beskidzkiego, prowadzi w miejsca, w które GSB nie dociera. Wędrując Małym Szlakiem Beskidzkim odwiedzimy rzadziej uczęszczane przez turystów pasma Beskidu Małego, Makowskiego oraz Wyspowego. Wyprawa na MSB jest świetną okazją do spróbowania swoich sił w wędrowaniu na dłuższym dystansie. Czytaj więcej

    Komentarze (0)

    Lawiny w Tatrach – jak uniknąć wypadku lawinowego?

    Lawiny śnieżne są jednym z kluczowych zagrożeń występujących zimą lub wczesną wiosną w górach. Tegoroczny sezon, który jest szczególnie niebezpieczny, już nie raz udowodnił jak groźny może być ten biały żywioł. Wszystkie osoby poruszające się w rejonach zagrożonych lawinami - narciarze, wspinacze czy piesi turyści, powinni wiedzieć w jakich warunkach powstają lawiny i jak można się przed nimi chronić. Czytaj więcej

    Komentarze (0)

    Powiązane produkty